نویسنده
علامه محمدباقر مجلسی
چکیده
این کتاب اثر علامه محمدباقر مجلسی، فقیه و محدث برجسته شیعه، به بررسی تاریخی و روایی تاریخ دقیق مرگ خلیفه دوم و تبیین جایگاه مذهبی روز نهم ربیعالاول میپردازد. نویسنده در این اثر تلاش میکند با استناد به روایات ائمه اطهار (علیهمالسلام)، علت بزرگداشت این روز را در فرهنگ شیعه تبیین نماید.
اهمیت برائت در کمال دین در مقدمۀ تحقیق بر این اثر، برائت از دشمنان اهلبیت (علیهمالسلام) به عنوان یکی از اصول اساسی مذهب تشیع و مکمل ولایت معرفی شده است. بر اساس روایات منقول از امام صادق (علیهالسلام) و امام رضا (علیهالسلام)، کمال دین در گرو اعتقاد به ولایت و همزمان برائت از دشمنان ایشان است و ادعای محبت بدون برائت، پذیرفتنی نیست.
اختلافات تاریخی در تعیین روز مرگ عمر بن خطاب علامه مجلسی در متن اصلی رساله به اختلاف نظر میان مورخان و محدثان درباره تاریخ کشته شدن عمر بن خطاب اشاره میکند. در حالی که مشهور میان مورخان شیعه و سنی، اواخر ماه ذیالحجه (بیست و ششم یا بیست و هفتم) است، در میان عامۀ شیعه و برخی محدثان متقدم، نهم ربیعالاول به عنوان روز مرگ وی شناخته میشود. نویسنده بیان میکند که بزرگانی نظیر سید بن طاووس و شیخ صدوق نیز به روایاتی اشاره کردهاند که نهم ربیعالاول را روز واصل شدن وی به جهنم میدانند .
روایت احمد بن اسحاق قمی و فضیلت نهم ربیعالاول بخش عمدهای از کتاب به نقل روایتی مفصل از احمد بن اسحاق قمی، از خواص اصحاب امام هادی (علیهالسلام) و امام حسن عسکری (علیهالسلام)، اختصاص دارد. او نقل میکند که در روز نهم ربیعالاول به دیدار امام حسن عسکری (علیهالسلام) رفته و ایشان را در حالتی شادمان و مشغول به اعمال عید یافته است. امام در این دیدار، نهم ربیعالاول را به استناد روایتی از پیامبر اکرم (صلاللهعلیهوآله) و حذیفة بن یمان، یکی از بزرگترین عیدهای اهلبیت (علیهمالسلام) و پیروان ایشان معرفی کردهاند.
نامها و برکات معنوی این روز در کلام معصومین در این رساله، بیش از هفتاد نام و صفت برای روز نهم ربیعالاول از زبان امیرالمؤمنین (علیهاسلام) نقل شده است که نشاندهنده عظمت این روز است. از جمله این نامها میتوان به «غدیر دوم»، «روز رفع قلم از شیعیان»، «عید بزرگ خدا»، «روز استراحت مؤمنان» و «روز نابودی بنیان ضلالت» اشاره کرد. همچنین در روایات آمده است که در این روز، حقتعالی به فرشتگان دستور میدهد تا به احترام پیامبر (صلاللهعلیهوآله) و وصی ایشان، تا سه روز گناهان شیعیان را ثبت نکنند.
آداب و اعمال توصیهشده کتاب بر اساس سنت عالمان بزرگ شیعه، انجام اعمالی نظیر انفاق به برادران مؤمن، اطعام، پوشیدن لباس نو، شکرگزاری و ایجاد گشایش در زندگی خانواده را در این روز مستحب میشمارد. علامه مجلسی تأکید میکند که بزرگداشت این روز در اعصار گذشته میان شیعیان بسیار مشهور بوده است.
تحلیل و جمعبندی نویسنده در پایان متذکر میشود که اگرچه گزارشهای تاریخی مورخان با این روایات در تضاد است، اما با توجه به قاعده «تسامح در ادله سنن»، عمل به این روایات که متضمن ثواب و انجام مستحبات است، نیکو و مایه اجر الهی خواهد بود. او همچنین اشاره میکند که برخی احتمال دادهاند این روز متعلق به مرگ «عمر بن سعد» باشد که در این صورت نیز شرافت آن برای شادی شیعیان محفوظ است.
جمعبندی نهایی کتاب «تعیین روز قتل عمر و فضائل نهم ربیعالاول» را میتوان تلاشی علمی از سوی علامه مجلسی برای آشتی دادن سنتهای مذهبی شیعه با منابع روایی دانست. این اثر بیش از آنکه یک گزارش تاریخی صرف باشد، رسالهای در باب شکوه یکی از ایامالله در منظومه فکری تشیع و تبیین پیوند عمیق میان تولی و تبری است.
این رساله منبعی ارزشمند برای پژوهشگرانی است که به دنبال درک ریشههای روایی جشنهای مذهبی و جایگاه مفاهیم کلامی در احادیث کاربردی هستند.
هشتگ
#نهم_ربیع_الاول #فرحة_الزهرا #عید_الزهرا #تعیین_روز_قتل_عمر #علامه_مجلسی #غدیر_ثانی #برائت #تولی_و_تبری #شادی_اهل_بیت #عید_شیعه #احمد_بن_اسحاق_قمی #حدیث_حذیفه #رفع_قلم #تسامح_در_ادله_سنن #کتب_حدیثی #سید_بن_طاووس #کفعمی #زواید_الفواید #بحار_الانوار #محدثین_شیعه #نسخه_خطی #فقه_الحدیث #کلام_شیعه #ابوعلی_علوی #اهل_بیت #شیعه #تاریخ_اسلام #اسلام #مذهب_تشيع #دین #اعتقادات #روایت #عید #جشن_مذهبی #ولایت #امامت #پیامبر_اکرم #امام_علی #امام_حسن_عسکری #۹_ربیع #عید_مبارک #بر_دشمن_اهل_بیت_لعنت #روز_شادی #لباس_نو #انفاق #اطعام #خانواده_مذهبی #مظلومیت_اهل_بیت #حق_فاطمه_زهرا #فرحة_الزهراء #عید_بزرگ #شکرگزاری #احادیث_شیعه #مطالعات_تاریخی #دشمن_شناسی #حقانیت_شیعه #روز_استراحت_مومنان #نابودی_ظلم #نفرین_حضرت_زهرا #فدک #میراث_پیامبر #سنت_نبوی #وحدت_و_برائت #دانلود_کتاب_علامه_مجلسی #فضیلت_نهم_ربیع #تاریخ_مرگ_عمر_بن_خطاب #اعمال_روز_نهم_ربیع #پاسخ_به_شبهات_تاریخی #برائت_در_تشیع #نام_های_نهم_ربیع_الاول #احمد_بن_اسحاق_کیست #روایات_قتل_عمر
اضف تعليق